Planten voor de Toekomst

Met steun van de Postcodeloterij werkt de NVBT de komende vijf jaar samen met Waag Society aan 'Planten voor de Toekomst', een project waarin een vernieuwde en interactieve publieksprogrammering centraal staat en de onderlinge samenwerking wordt versterkt. Gezamenlijk wordt gewerkt aan een 'Jaar van de Botanische Tuinen' in 2017.

De eerste proeftuin zit erop, met 18 deelnemers uit 9 tuinen zijn we 6 weken bezig geweest om met elkaar na te denken hoe we op een nieuwe manier leuke informatie over planten kunnen delen met ons bestaande publiek. In deze 6 weken hebben we een eerste prototype ontwikkeld en op de laatste dag getest samen met bezoekers en collega's. Nu vertellen de vele vrijwilligers en rondleiders over de planten. Maar in de nabije toekomst zou hedendaagse technologie hierbij kunnen helpen.

Wat was dit een bijzonder proces om zo met elkaar te ontdekken hoeveel verhalen we met de gezamenlijke tuinen in huis hebben én hoe ontzettend graag we die verhalen willen vertellen. Aan elkaar, maar vooral ook: aan onze bezoekers!

De kruisbestuiving met de organisatoren van de proeftuin, Dick, Helma en Bert van de Waag Society, was uitermate vruchtbaar en leverde nieuwe inzichten en ontdekkingen.

Het ontwikkelde prototype, de loep, is bij de test zeer positief ontvangen. Eigenlijk was deze proeftuin een herontdekking van dit natuurlijk instrument voor botanisch onderzoek. Opvallend was dat door de vorm, een houten houder in de vorm van een loep, de associatie met de smartphone die erin verwerkt zat helemaal verdween. "Wat leuk, ondanks het feit dat het iets technisch is". "wanneer kunnen we 'm gaan gebruiken" zijn een paar van de reacties die we konden noteren.

De manier waarop je met een loep de wereld bekijkt is anders dan met je blote oog. Het biedt een kader; je onderzoeksruimte waarbinnen je inzoomt. Je pakt de loep er alleen bij als je ergens meer over wilt weten. Maar niet alleen door het beeld te vergroten. Idealiter toont de loep de wortels onder de grond, laat de plant in bloei zien (ook als ie niet bloeit) of wijst de loep je op de speciale bladstructuur van een plant.

Met het huidige prototype van de loep scant de bezoeker een marker. De loep herkent deze marker. Door twee seconden te wachten, ‘raapt’ de bezoeker het verhaal op. Dit kan een foto zijn van een plant in een ander seizoen, de naam van de plant, een filmpje over de plant of een gesproken verhaal. Door de loep om te draaien, laat je het verhaal weer vallen.

Evaluatie van het concept

In Hortus Arcadië in Nijmegen toonde de loep foto’s en audiofragmenten en wees bezoekers ook de weg. In de toekomst zou het navigeren door de tuinen veel exploratiever kunnen. Zo kan de loep bijvoorbeeld gaan trillen als je in de buurt van een verhaal bent en hoef je geen voorbedachte route te volgen. Of je zou een game kunnen maken door competitie-elementen toe te voegen als tijd en punten.

In de ochtend verkende een groep peuters de wereld met de loep. In de middag hadden we minder speels publiek. Bezoekers van Hortus Arcadie werden in groepjes van twee of drie met de loep op pad gestuurd. Ook kregen de NVBT-leden die niet deelgenomen hadden aan de proeftuin de kans om het resultaat te ervaren.

Deelnemers uit de proeftuin liepen mee om de participanten te interviewen en de resultaten vast te leggen op foto en video. De reacties waren ronduit positief, hoewel we natuurlijk ook punten ter verbetering tegenkwamen. De functionaliteit was snel helder. Zelfs kinderen van 3 jaar hebben het snel door.

Vervolg

We gaan nu uitzoeken hoeveel tijd er nodig is om de loep eventueel verder te ontwikkelen, welke functies we er dan in ieder geval in zouden willen en natuurlijk ook hoeveel budget hiermee gemoeid zou zijn. Vervolgens wordt dit idee even geparkeerd om te kijken welke ideeën er nog meer gaan ontstaan bij de twee volgende proeftuinen.

Daarnaast heeft de proeftuin nu al verschillende ‘side effects’, onder andere door meer helderheid te krijgen over de te ontwikkelen plant-database (‘mediatheek’) waar de belangrijkste planten onder hun Latijnse naam in combinatie met hun verhalen opgeslagen zouden kunnen worden. Deze verhalen hoeven niet uit woorden te bestaan. Je kunt bijvoorbeeld ook denken aan animaties, foto’s, film en audio.

Deze eerste proeftuin was in ieder geval erg geslaagd en we hebben een veel beter zicht gekregen op de behoefte van de botanische tuinen om verhalen te vertellen. Bij de volgende proeftuin gaan we proberen zicht te krijgen op welke verhalen het publiek graag zou willen horen en wellicht met wat voor creatieve ideeën zij gaan komen!

De volgende proeftuin gaat van start op 20 februari 2014.